Werken blauwe licht brillen voor het slapen?

blauwe licht brillen worden vaak genoemd als simpele oplossing voor beter slapen, maar de wetenschap is daar op dit moment een stuk minder stellig over.

Als je ’s avonds veel op je telefoon, laptop of televisie kijkt, is het logisch dat je zoekt naar manieren om je slaap te beschermen. Blauwe licht brillen lijken dan aantrekkelijk: je zet ze op en klaar. Toch ligt het in de praktijk wat genuanceerder. Op basis van het beschikbare onderzoek is er op dit moment weinig sterk bewijs dat deze brillen slaap duidelijk verbeteren bij de gemiddelde gebruiker.

Wat zijn blauwe licht brillen precies?

Blauwe licht brillen hebben glazen die een deel van het blauwe licht filteren. Dat blauwe licht komt onder meer van schermen, maar ook gewoon van daglicht. De gedachte achter deze brillen is dat minder blootstelling aan blauw licht in de avond kan helpen om je biologische klok minder te verstoren.

Dat klinkt logisch, maar een logisch idee is nog geen garantie dat het in de praktijk ook echt werkt. Zeker niet voor iedereen, en zeker niet in dezelfde mate.

Wat zegt onderzoek over slaap?

Volgens een breed literatuuroverzicht is het bewijs voor een positief effect van blauwlichtfilters op slaap minimaal en inconsistent. Dat betekent dat studies niet duidelijk dezelfde richting op wijzen, en dat een algemeen effect lastig hard te maken is.

Ook blijkt uit datzelfde overzicht dat veel onderzoeken kort duren. Daardoor is het moeilijk om stevige conclusies te trekken over hoe nuttig blauwe licht brillen echt zijn op langere termijn. Daarnaast rapporteren studies beperkt over mogelijke nadelen of bijwerkingen.

Een ander overzicht laat zien dat de meeste transparante brillenglazen met blauwlichtfilter het zicht overdag goed behouden, maar dat er gemiddeld genomen geen betekenisvolle vermindering van digitale ogenvermoeidheid is aangetoond. Voor slaap, oogstress en langetermijngezondheid is het bewijs volgens die analyse eveneens beperkt.

Waarom is het effect waarschijnlijk minder groot dan vaak wordt gedacht?

Dat heeft vooral te maken met context. Je slaap hangt niet alleen af van blauw licht, maar ook van je totale avondroutine. Denk aan stress, cafeïne, laat eten, fel omgevingslicht, schermgebruik vlak voor bed en onregelmatige bedtijden.

Als je bijvoorbeeld tot laat nog actief aan het werk bent of eindeloos door social media scrolt, dan is het goed mogelijk dat niet alleen het licht, maar vooral ook de mentale prikkeling je wakker houdt. In zo’n situatie zal een bril waarschijnlijk geen wondermiddel zijn.

Zijn er ook nadelen?

Ja, die kunnen er zijn. Volgens de meegegeven bronnen kunnen sommige blauwlichtfilters het kleurcontrast verminderen, vooral bij weinig licht. Dat betekent niet dat ze per definitie onveilig of onbruikbaar zijn, maar wel dat het type filter ertoe doet.

Daarnaast is er geen consensus dat blauwlichtfilters de macula op lange termijn beschermen. Claims dat deze brillen standaard goed zijn voor je ogen of slaap zijn dus te stellig als je kijkt naar de huidige stand van het onderzoek.